Het Situatiekompas helpt leerlingen en professionals om bij redactiesommen eerst naar de situatie te kijken, en pas daarna een bewerking te kiezen.
De materialen op deze pagina zijn ontworpen om dat denken in situaties concreet, zichtbaar en oefenbaar te maken.

Alle materialen:

  • zetten de 11 situatie-zinnen centraal

  • helpen los te komen van woordjes zoeken

  • ondersteunen begrip, taal en rekenrust

  • zijn ontstaan vanuit de praktijk: RT, klas en begeleiding

Bestellen en licenties verlopen via En Route.
Situatiekompas.nl is het inhoudelijke platform rond het model en de situaties.

Hoe werken de materialen samen met het Situatiekompas?

In alle materialen komt dezelfde denkroute terug:

Verhaal → Situatie → Som → Antwoord (& check)

Leerlingen leren:

  1. Wat gebeurt hier? (situatie-zin kiezen)

  2. Welke som hoort daarbij?

  3. Hoe reken ik het uit, en klopt mijn antwoord?

De materialen zijn inzetbaar:

  • in de klas

  • aan de instructietafel

  • in de RT

  • bij verlengde instructie

  • in kleine groepjes en individueel

Alle downloadbare materialen van het situatiekompas zitten ook in de licentie. Samen met alle andere downloads van En Route. Wil je hier meer over weten? Kijk dan op: www.stapvoorstaplicentie.nl

Spiekkaarten – Verhaal → Situatie → Som

De Spiekkaarten Verhaal → Situatie → Som geven één gedeelde kapstok voor alle redactiesommen.
Leerlingen kiezen eerst een situatie-zin, en pas daarna een bewerking.

De 11 zinnen, zoals “Er gaat iets bij”, “Het is niet gelijk” en “Alleen de maat verandert”, helpen leerlingen om:

  • hardop te verwoorden wat er gebeurt in het verhaal

  • los te komen van signaalwoordjes

  • steeds dezelfde denkstap te zetten

In de praktijk kun je de spiekkaarten gebruiken als:

  • overzichtskaart naast chromebook of schrift

  • tafelanker bij instructie en RT

  • losse kaartjes om te kiezen, sorteren en onderbouwen

  • hulpmiddel bij het samen bespreken van sommen

De kaarten sluiten rechtstreeks aan op de 11 situaties van het Situatiekompas.

Domino – Verhaal ↔ Situatie

Domino Verhaal ↔ Situatie laat leerlingen actief koppelen tussen korte verhaaltjes en de juiste situatie-zin.
Ze leggen kaartjes aan door te bedenken:

Wat gebeurt er in dit verhaal? Welke situatie past daarbij?

Zo oefenen leerlingen:

  • het zien van de situatie

  • het verwoorden van hun keuze

  • het onderscheiden van verschillende situaties die op elkaar lijken

Domino is geschikt voor:

  • kleine groepjes in de klas

  • RT en verlengde instructie

  • speelse herhaling bij leerlingen die al bekend zijn met de situatie-zinnen

Je kunt Domino ook gebruiken als startpunt voor zelf sommen bedenken of als onderdeel van een circuit.

De Situatiekompas-poster

De poster geeft een overzicht van de 11 veelvoorkomende situaties bij redactiesommen, zoals: er komt iets bij, er gaat iets af, verschil, eerlijk verdelen, verhouding en deel van het geheel. Deze situaties vormen samen het kompas dat richting geeft aan het denken bij verhaalsommen.

De poster wordt gebruikt als denksteun bij het analyseren, bespreken en uitleggen van redactiesommen. Door de rustige vormgeving en duidelijke illustraties is hij prettig om naar te kijken en fijn om mee te werken. De poster kan langdurig in de klas of RT-ruimte blijven hangen en nodigt uit om er steeds weer bij terug te grijpen.

Verschillende uitvoeringen

De Situatiekompas-poster is beschikbaar in meerdere uitvoeringen:

  • als gedrukte poster (A2 of A3) voor gebruik aan de muur of in de werkruimte

  • als download (A3 en A4, kleur en printvriendelijk) voor flexibel gebruik op tafel of in mappen

Zo kun je kiezen wat past bij jouw situatie en manier van werken.

👉 Alle materialen bij het Situatiekompas zijn verkrijgbaar via de webwinkel van En Route.

Praatkaartjes bij het Situatiekompas

Naast de Situatiekompas-poster zijn er ook praatkaartjes ontwikkeld.
Deze kaartjes helpen om het denken bij redactiesommen stap voor stap te verwoorden.

Waar de poster ondersteunt bij het herkennen van de situatie, helpen de praatkaartjes bij vragen als:

  • wat gebeurt er in het verhaal?

  • waarom past deze som hierbij?

  • klopt het antwoord bij de situatie?

De praatkaartjes zijn situatie-onafhankelijk en inzetbaar bij alle redactiesommen in groep 4 t/m 8.
Ze zijn bedoeld als denksteun, niet als vast stappenplan.

De praatkaartjes zijn verkrijgbaar via de webwinkel van En Route en maken deel uit van de Stap voor Stap-licentie.

👉 Bekijk de praatkaartjes in de webwinkel van En Route.

Gratis Download: Zoek iemand die....

Deze speelse kennismakingsactiviteit helpt leerlingen om rekentaal en situaties te verkennen zonder druk. Met de kaartjes “Zoek iemand die…” bewegen leerlingen door de klas, stellen ze vragen, luisteren ze naar elkaars voorbeelden en ruilen ze telkens van kaartje. Zo horen ze in korte tijd veel verschillende situaties — een perfecte, rustige start van het rekenjaar. Voor groep 4 t/m 8.

Download hier: 

Zoek Iemand Die
PDF – 213,7 KB

Er komt iets bij

Dit pakket helpt kinderen herkennen wanneer er sprake is van toename:
er komt iets bij en de hoeveelheid wordt groter.
Met posters voor midden- en bovenbouw en korte lessuggesties om situaties te analyseren vóórdat er gerekend wordt.

Onderdeel van het Situatiekompas.

 

Verkrijgbaar vanaf februari via: www.mvk-enroute.nl/webwinkel

Kaartenset Er komt iets bij

Deze kaartenset ondersteunt het onderdeel Er komt iets bij van het Situatiekompas.

Met korte, talige situaties leren kinderen herkennen wanneer een hoeveelheid toeneemt.
De focus ligt op begrijpen en verwoorden, niet op het maken van sommen.

De set is inzetbaar in middenbouw en bovenbouw
en helpt om situaties te koppelen aan de juiste betekenis binnen het Situatiekompas.

 

Verkrijgbaar vanaf februari via: www.mvk-enroute.nl/webwinkel

Lessenserie – Er komt iets bij (groep 4 t/m 8)

Deze lessenserie hoort bij het situatiekompas Er komt iets bij en biedt een complete uitwerking voor groep 4 t/m 8.
Leerlingen leren situaties herkennen waarin iets toeneemt, deze situaties analyseren en verwoorden, en begrijpen hoe dit leidt tot passende redactiesommen.

De serie bevat uitgewerkte lessen per groep en ondersteunt het denken met een downloadposter en kaartenset.
Geschikt voor klassikaal gebruik, remedial teaching en verdieping.

Verkrijgbaar vanaf februarie via: www.mvk-enroute.nl/webwinkel

Materialen en scholing

De materialen kun je prima zelfstandig inzetten.
In trainingen en scholingstrajecten rond het Situatiekompas is er daarnaast aandacht voor:

  • didactiek achter de 11 situaties

  • opbouw van instructie en verlengde instructie

  • rekenrust en zelfvertrouwen bij redactiesommen

  • het koppelen van materialen aan de dagelijkse praktijk

Zo groeit het Situatiekompas uit tot een vaste manier van kijken, niet alleen tot een set materialen.

Bestellen en licenties

De materialen bij het Situatiekompas worden verkocht via En Route:

  • als losse producten

  • en (waar van toepassing) binnen de licentie

Situatiekompas.nl geeft overzicht, uitleg en duiding;
via En Route regel je bestellen en toegang.